استخر پیش ساخته گالوانیزه در چه صنایعی کاربرد دارد؟

امروزه استفاده از تکنولوژی در تمام مراحل طراحی، ساخت، تولید و حتی بهره برداری از یک محصول، حرف اول را در بین صنایع مختلف می زند و استخرهای پیش ساخته گالوانیزه یکی از این موارد به شمار می روند که باعث انقلاب عظیم در صنعت شیلات و پرورش آبزیان شده است. با یک حساب سر انگشتی و مقایسه این سازه ها با دیگر استخرهای موجود (بتنی، خاکی و ...)، می توان علت استقبال روز افزونِ کاربران به این نوع از استخرهای پیش ساخته را بدست آورد.

به هر حال هزینه هایی که برای ساخت یک استخر معمولی انجام می گیرد به مراتب بیشتر از هزینه های ساخت یک استخر پیش ساخته (آماده) می باشد. برای ساخت یک استخر معمولی علاوه بر اخذ مجوزهای مورد نیاز برای حفر زمین که بسیار زمانبر بوده و باعث کُندی در روند پروژه می شود، مشکلات دیگری نظیر هزینه های خاکبرداری، بتون ریزی و کاشی کاری نیز بر سر راه وجود دارد که با توجه به شیب صعودی قیمت مصالح ساختمانی، این تفاوت قیمت روز به روز بیشتر خواهد شد.

مورد بعدی، وجود یک فضای وسیع برای استخرهای معمولی می باشد که بالتبع شرایط نگهداری و نظافت آن را نیز خاص و دشوار می کند اما استخرهای پیش ساخته نیاز به فضای کمتری دارند و به دلیل دایره ای شکل بودن و صیقلی بودنِ عایق داخلشان، گردشِ مدامِ آب در آن انجام می گیرد و در نهایت از خروجی مرکزی خارج می‌شود. این امر علاوه بر جلوگیری از جلبک بستن کف استخر، نظافت آن را نیز بسیار سهل و آسان می کند.

ما قصد داریم در این مطلب توضیحات مختصری در مورد استخر پیش ساخته گالوانیزه ارائه دهیم و سپس انواع استخرهای پیش ساخته را به شما معرفی نمایید. در پایان نیز کمی در مورد استخر پیش ساخته مخصوص پرورش ماهی توضیح خواهیم داد. پس با ما همراه باشید.

انواع استخرهای پیش ساخته گالوانیزه

استخرهای آماده یا پیش ساخته، نوعی از مخازن پیش ساخته عایق‌بندی شده‌ محسوب می شوند که دارای ورودی و خروجی مناسب هستند و برای نگهداری مایعات مختلف استفاده می شوند. مواد اولیه و روش ساخت این سازه ها به گونه ای است که با قرار گرفتن بر روی یک بستر مناسب، به آنها امکان مهار وزن مایع درون‌شان را می‌دهد. این سازه ‌ها در ابعاد مختلفی در بازار موجود هستند که کاربردهای متعددی دارند و در این بخش به مهمترین آنها خواهیم پرداخت:

۱. پرورش ماهی و آبزیان: اولین و مهمترین کاربرد استخرهای پیش ساخته، در پرورش انواع آبزیان (مثل ماهی) می باشد که در ادامه به طور مفصل به آن خواهیم پرداخت.

۲. ذخیره آب کشاورزی و دامداری: از استخر پیش ساخته می توان برای ذخیره آب مورد نیاز در مصارف کشاورزی، دامداری، باغبانی و ... استفاده کرد. از مزیت های استفاده از استخرهای پیش ساخته به جهت ذخیره آب کشاورزی و ... این است که دیگر نیازی به صرف زمان طولانی برای أخذ مجوزِ حفر یک استخر معمولی و همچنین صرف هزینه های سنگین برای ساخت آن ندارید. از طرفی می توان با پرورش آبزیانی نظیر ماهی در این استخرها، علاوه بر افزایش سودآوری، مرغوبیتِ زمین خود را نیز با استفاده از پسابی که توسط کود ماهی و پسمانده غذای آن به وجود آمده است، به حداکثر برسانید.

۳. ذخیره مواد شیمیایی و صنعتی: استخر پیش ساخته می تواند به عنوان یک مخزن مناسب برای نگهداری انواع مواد شیمیایی مورد استفاده قرار ‌گیرد. مقاومت هیدرواستاتیک بالا و همچنین عایق داخلیِ مقاوم در این مخازن، امکان انبار کردن حجم بالایی از مواد شیمیایی را به این مخازن می‌دهد. البته در صورت تمایل می‌توان برای جلوگیری از قرار گرفتن ماده شیمیایی در معرض نور و یا تبخیر آن، برای این سازه ‌ها درپوش مناسب تعبیه کرد.

۴. استخر شنا: کاربرد دیگر این سازه ها استفاده به عنوان استخرهای شنا برای مراکز تفریحی می باشد که بنا به درخواست کارفرما می توان آن را در داخل یا روی زمین قرار داد. امروزه هزینه خاکبرداری، بتون ریزی و کاشی کاری یک استخر معمولی چندین برابر بیشتر از استخرهای پیش ساخته می باشد؛ از طرفی روش های نگهداری و نظافت استخر معمولی نیز به مراتب سخت تر از استخر پیش ساخته می باشد. همین دلایل کافی است تا کاربران را مجاب کند به منظور صرفه جویی در هزینه ها و تسهیل در نگهداری و نظافت مخزن، از استخرهای پیش ساخته استفاده کنند.

استخر پیش ساخته پرورش ماهی و آبزیان

معمولاً برای انتخاب انواع استخرهای پرورش ماهی، فاکتورهای مختلفی نظیر نوع پروژه، محیط و فضای آن، شرایط آب و هواییِ آن منطقه و ... را در نظر می گیرند. به عنوان مثال معیارهای انتخاب یک استخر خاکی در گیلان یا خوزستان متفاوت است چراکه محاسبات حفر و آبگیری و همچنین جنس لایه های خاک آن مناطق با یکدیگر متفاوت است. و یا ملاک در انتخاب استخرهای بتونی بسته به اینکه در چه فضایی ساخته می شوند، یا جنس بتون استفاده شده مسلح است یا معمولی؛ نیاز به محاسباتی در عمق و قُطر دیواره های استخر دارد.

اما امروزه تا حد زیادی این محدودیت ها برداشته شده و با توجه به افزایش جمعیت و ایجاد محدودیت هایی در منابع آبی و مساحتی، بستری فراهم شده تا بتوان در فضای محدود و با استفاده از آب کم، اقدام به نگهداری و پرورش آبزیانی همچون ماهی نمود. بنابراین طی سالهای اخیر طراحی و ساخت مخزن پیش ساخته پرورش ماهی یکی از اقدامات بسیار با ارزش در زمینه پرورش شیلات بوده که کمک شایانی به آبزی پروران در جهت تسهیل کار و صرفه جویی در هزینه هایشان کرده است.

در استخرهای پیش ساخته قطر دیواره ها و متریال ساخت شاسی، تقریباً یکسان می باشد و تمام گونه های پرورشی را می توان درون این استخرها پرورش داد اما گاهی اوقات بسته به نوع شرایط اقلیمی، تغییرات کوچکی روی سازه صورت می گیرد. به عنوان مثال در مناطقی که از آب شور استفاده می کنند، پوشش گالوانیزه موجود بر روی ورق ها را با ضخامت بیشتری در نظر می گیرند.

استخرهای پیش ساخته با صرف نظر از تفاوت ‌های مهندسی ای که در میان آنها وجود دارد، شامل سه بخشِ مخزن آب، عایقِ داخلی و زیرسازی می باشند.

الف) مخزن آب

قسمت مخزن آبِ استخر پرورش ماهی می تواند از جنس فلز، اتیلن پروپیل یا پلی اتیلن باشد که مخازن غیرفلزی علیرغم وزن و قیمت کمتر، تاب آوری پایینی در مقابل فشار هیدرواستاتیک آب در ابعاد بالاتر دارند و این برای پرورش آبزیان مناسب نیست. همچنین سطح داخلی این نوع استخرها صیقلی نمی باشند که این امر سرعت آلوده شدن و رشد جلبک در آنها افزایش می دهد. اما ورق های گالوانیزه علاوه بر صیقلی بودن، تاب آوری بیشتری نیز در برابر فشار آب دارند و در حجم های بالاتر می‌توانند بر وزن آبِ داخل خود غلبه کنند.

البته در استخرهای فلزی، سازوکارهایی برای افزایش این تاب آوری وجود دارد که در ایران غالباً از دو روشِ ایجاد چین های سینوسی بر روی ورق یا ایجاد اسکلت (فولادی) خارجی در ساخت سازه استفاده می‌کنند. ایجاد اسکلت فولادی هرچند باعث افزایش قیمت استخر می شود اما در نهایت استحکام بالا و قابلیت بهره برداری در عمق زمین و ارتفاعات بالا را نسبت به دیگر سازه ها به همراه خواهد داشت.

ب) عایق داخلی

یکی از قسمت‌ های مهم استخر آبزیان، لاینر یا عایق داخلی آن می باشد که برای این منظور غالباً از ورق ‌های ژئوممبران یا روکش فایبرگلاس استفاده می کنند. دو عایقِ مذکور علاوه بر تماس با ماهی ‌های درون استخر، بخش زیادی از فشار وزن آب را نیز تحمل می‌کنند. بنابراین از مهمترین خصوصیات عایق داخلی استخر می توان به عدم تراوایی، مقاومت در برابر نور خورشید، فشار آب، خوردگی شیمیایی(شوری)، تأمین بهداشت و صیقلی بودن سطح آن اشاره کرد.

در مورد استخر فولادی هم، ورق های استفاده شده در آن با استفاده از زینکالیوم گالوانیزه می‌شوند که هر چقدر ضخامت لایه پوشاننده این ورق‌ ها بیشتر باشد، مقاومت آن در برابر شوری، زنگ زدگی و نور خورشید نیز بیشتر خواهد بود.

ج) زیرسازی

زیرسازی بخش دیگری از مخزن گالوانیزه پرورش ماهی می باشد که بسته به نوع سازه ها متفاوت است. برای زیرسازی استخرهای غیرفلزی تنها کافیست این مخازن بر روی یک سطح صاف و مستحکم قرار بگیرند اما در مورد سازه ‌های فلزی، زیرسازی توسط بلوک ‌های سیمانی و بتون ریزی انجام می‌شود. البته برای زیرسازی باید این نکته را هم در نظر داشت که یک شیب ملایم از سمت گوشه ‌ها به طرف وسط وجود دارد (که بسته به ابعاد سازه متغیر است) زیرا خروجی آب مرکزی این استخرها در وسط زیرسازی تعبیه می شود و لوله خروجی از درون آن می‌گذرد.

طریقه ساخت مخزن گالوانیزه پرورش ماهی

ساخت مخزن پیش ساخته آبزیان به کمک مجموعه ای از ترفندهای مهندسی سیالات، متالوژی، شیمی و طراحی صنعتی آسان شده است که ما در این بخش تنها در مورد قسمت‌ های فلزی آن بحث می‌کنیم. به طور کلی استخر آبزیان باید در مقابل دو عامل اصلی مقاوم باشد که یکی فشار هیدرواستاتیک وزن آب داخل استخر است و دیگری زنگ زدگی و خوردگی فلزات در مجاورت آب.

قسمت‌ های فلزی سازه از تعدادی ورق و لوله فولادی تشکیل شده‌ است که این ورق‌ ها با کمک پیچ و مهره به هم متصل می شوند و لوله ‌هایی هم که به سطح بیرونی استخر متصل هستند مانند یک اسکلت، سازه را در برابر فشار و وزن آب مهار می‌کنند. در ضمن علاوه بر اسکلت خارجی، همانطور که اشاره شد عایق داخلی نیز قسمت زیادی از فشار وزن آب را مهار می‌کند.

استفاده از این سازه ‌ها در مناطقی که شوری آبِ بالایی دارند و یا از آب دریا استفاده می‌کنند، آسیب‌ دیدن مخزن را تشدید می‌کند. آبزی پروران تمامی این موارد را با استفاده از تکنیک کوتینگ گالوانیزه پیشگیری می‌کند؛ به طوری که کوتینگ گالوانیزه، فولاد مورد استفاده در ورق و لوله ‌ها را با یک لایه آلیاژ «روی»، مقدار کمی سیلیکون و آهن یا آلومینیوم می ‌پوشاند.

این روکش علاوه بر ضد زنگ بودن، با کاهش تفاضل الکترونگاتیویته میان اجزاء مختلف استخر، جلوی ایجاد خوردگی گالوانیک را نیز می‌گیرد. بنابراین هر اندازه ضخامت و کیفیت این کوتینگ بیشتر باشد، کیفیت سازه‌ افزایش و مقاومت آن در برابر زنگ زدگی و خوردگی بیشتر خواهد شد.  

مزایای استخر پیش ساخته مخصوص پرورش آبزیان

همانطور که در ابتدا ذکر شد مخزن پیش ساخته آبزیان در مقایسه با استخرهای خاکی، بتنی و ... از جهات مختلف از جمله هزینه تمام شده، فضای مورد نیاز و نظافت مزیت دارد اما این تمام مزایای این نوع از استخرها نیست و استخرهای پرورش ماهی مزایای بیشتری دارند که پیش از خرید آن باید به آنها توجه کنید. در ادامه مهمترین مزایا را برای شما بیان می کنیم:

ـ استحکام بالا

این مخازن از یک استراکچر خارجی از جنس لوله‌ های ضخیم و مستحکم گالوانیزه ساخته می شوند که خود از دو بخش کلاف خارجی و لوله‌ های پشتیبان (که در فضای بین کلاف بصورت عمودی قرار داده می‌شوند) تشکیل شده اند و باعث ایجاد یک سازه بسیار قوی می شوند. همچنین برای محافظت از لایه عایق داخلی، ورق گالوانیزه‌ ای نیز بر روی کلاف و لوله‌ های داخلی کشیده می شود.

بنابراین این استخرها در مقابل انواع تنش، فشارهای هیدرواستاتیک خوردگی و زنگ زدگی به شدت مقاوم هستند. در ضمن در صورت وقوع آسیب احتمالی در دیواره این استخرها، تنها کافیست ورق آسیب دیده را با یک قطعه نو به سهولت جایگزین کرد.

ـ سهولت در حمل و نصب

از ویژگی ‌های بارز استخرهای پیش ساخته گالوانیزه، قطعه قطعه و سبک بودن آنها می باشد که علاوه بر قابلیت حمل توسط نفر، می توان تعداد زیادی از آنها را در انبار دپو کرد و در نهایت با یک خودروی متوسط جابجا کرد. این سازه ها معمولاً از ورق های سه متری ساخته می‌شوند که توسط پیچ و مهره به هم کلاف می شوند و باعث ایجاد مخزن دایره‌ای شکل با قطر تقریبیِ ۳×۱۲ متر می شود.

سرعت مونتاژ این سازه ‌ها به حدی بالاست که دو نفر فرد خبره در این زمینه می توانند ظرف ۶۰ دقیقه این سازه را سرهم نمایند و همچنین در صورت نیاز این قابلیت را دارند که مجدد از کلاف باز شوند و به مکان دیگری منتقل شوند.

ـ عدم نیاز به أخذ مجوّز

همانطور مستحضرید برای احداث استخرهای خاکی و بتنی نیاز به أخذ مجوّز از سازمان جهاد کشاورزی است و در موارد متعددی نیز احداث استخر با مصالح ماندگار، نیاز به تغییر کاربری پیدا می کند که این پروسه هم بسیار زمانبر و فرسایشی می باشد. از طرفی در برخی مواقع نیاز به اجاره املاکِ دولتیِ مناسب جهت آبزی پروری می باشد که احداث سازه بتنی در چنین مکان هایی قانوناً غیرمجاز یا غیرمنطقی می باشد چراکه پس از اتمام قرارداد، سازه ‌ها در ملک موجر باقی می‌ماند.

در تمام موارد یاد شده، استخرهای پیش ساخته گالوانیزه این مشکل را حل کرده است زیرا در این سازه ها دیگر نیاز به أخذ مجوز یا تغییر کاربری نیست و حتی در قراردادهای مالک و مستأجر یا تعاملی با ارگان‌ های دولتی نیز می‌توان پس از اتمام قرارداد این سازه ‌ها را باز کرده و در جای دیگر مونتاژ کرد.  

ـ مقرون به صرفه

برای ساخت یک استخر بتنی با ظرفیت ۱۰ متر حتماً باید از بتن مسلح استفاده نمود چراکه بتن معمولی (غیر مسلح) امکان نگهداری آن حجم آب را ندارد. اگر بخواهیم از بتن عادی استفاده کنیم باید قطر دیوارها را ضخیم‌ تر کرد که این کار با توجه به قیمت روزافزون بتن مقرون به صرفه نمی ‌باشد. اما استفاده از استخر گالوانیزه پیش ساخته معقولانه ‌تر می باشد و با باقی ماندن بخشی از سرمایه در دست آبزی پرور، می‌توان آن را صرف هزینه های تأمین نهاده نظیر غذای ماهی، بچه ماهی و ... نمود.

ـ سهولت در نگهداری و تأمین بهداشت

از دیگر فاکتورهای برتر در استخرهای پیش ساخته می توان به صرفه جویی در آب، غذادهی بهینه، صید راحت و فوری، تسهیل در سرکشی و فعالیت های مربوط به بهداشت و درمان ماهی ها و قابلیت تجهیز پذیری بیشتر اشاره کرد که تمامی این موارد می تواند به سودآوری سریعتر و بیشتر آبزی پروران بینجامد.

جمع بندی

با مطالعه این مطلب با کارکردهای مختلف استخرهای پیش ساخته آشنا شدید و در مورد نحوه ساخت این استخرها، اجزای مختلف آن و مزیت های استفاده از استخر گالوانیزه پیش ساخته اطلاعاتی کسب نمودید. بنابراین از این پس دیگر می دانید که برای پروش ماهی یا ذخیره آب کشاورزی باید از چه نوع استخری استفاده کنید. در صورتی که پس از مطالعه کامل این مطلب همچنان سوالی در مورد استخرهای پیش ساخته از جنس گالوانیزه دارند و یا این که می خواهید از قیمت تمام شده آن اطلاع پیدا کنید از طریق شماره های ارائه شده حتما با ما تماس بگیرید و مشاوره تخصصی دریافت کنید.